Waarom uw testament na een scheiding niet vanzelf wijzigt
Veel mensen denken dat een scheiding automatisch gevolgen heeft voor een bestaand testament. Dat is maar deels waar. De wet regelt wel iets voor de wettelijke erfopvolging als u geen testament heeft, maar een testament dat u tijdens het huwelijk heeft laten opstellen, blijft na een scheiding in de kern gewoon geldig, tenzij u het zelf laat aanpassen. Bij Arslan & Arslan Advocaten adviseren wij scheidende cliënten daarom altijd om, naast de echtscheiding zelf, ook hun testament en eventuele levenstestament kritisch te laten doorlichten.
Wat verandert er automatisch bij een scheiding?
Op grond van artikel 4:34 van het Burgerlijk Wetboek vervallen bepaalde makingen (erfstellingen en legaten) aan de ex-echtgenoot automatisch zodra het huwelijk door echtscheiding is ontbonden, tenzij uit het testament blijkt dat de erflater dit anders heeft gewild. Dit geldt echter alleen voor de makingen aan de ex-partner zelf. Andere bepalingen in het testament, bijvoorbeeld over voogdij, uitsluitingsclausules of legaten aan derden, blijven onverminderd van kracht.
Let op: tijdens de scheidingsprocedure
Zolang de echtscheiding nog niet is uitgesproken en ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand, bent u nog gewoon getrouwd. Overlijdt u tijdens de procedure, dan gelden de oude testamentaire bepalingen nog volledig, tenzij u tussentijds een nieuw testament heeft laten opstellen.
Voogdij: wie zorgt voor uw kinderen?
Als u minderjarige kinderen heeft, bevat uw testament mogelijk een voogdijbenoeming voor het geval beide ouders overlijden. Na een scheiding is het belangrijk om te controleren of deze benoeming nog aansluit bij uw wensen, zeker als u een nieuwe partner heeft of als de relatie met bepaalde familieleden is veranderd.
Uitsluitingsclausule: bescherm de erfenis voor uw kinderen
Een veelgebruikt instrument na een scheiding is de uitsluitingsclausule. Hiermee bepaalt u dat een erfenis of schenking aan uw kind niet in de (eventuele toekomstige) gemeenschap van goederen van dat kind valt. Dit voorkomt dat, als uw kind later zelf gaat scheiden, de erfenis die u heeft nagelaten wordt meegenomen in de verdeling met de partner van uw kind.
Het levenstestament: minstens zo belangrijk
Naast het gewone testament (dat pas werking heeft na overlijden) is er het levenstestament, waarin u vastlegt wie tijdens uw leven namens u mag beslissen als u dat zelf niet meer kunt, bijvoorbeeld door ziekte of een ongeval. Veel mensen benoemen hierin hun (toenmalige) partner als gevolmachtigde voor financiële en medische beslissingen. Na een scheiding is dit vaak niet langer wenselijk.
Wat te doen met het levenstestament na een scheiding?
- Controleer wie als gevolmachtigde is aangewezen voor financiële zaken
- Controleer wie als gevolmachtigde is aangewezen voor medische en persoonlijke beslissingen
- Pas de volmacht aan of trek deze in als uw ex-partner hierin is benoemd
- Overweeg een nieuwe vertrouwenspersoon te benoemen, bijvoorbeeld een familielid of goede vriend
Let op: in tegenstelling tot het testament vervalt een volmacht in een levenstestament niet automatisch bij een scheiding. U moet dit zelf actief regelen via de notaris.
Partnerpensioen en verzekeringen: denk ook hieraan
Naast testament en levenstestament is het verstandig om ook begunstigden van levensverzekeringen en pensioenregelingen na te lopen. Veel mensen vergeten dat een levensverzekering die is afgesloten tijdens het huwelijk, nog steeds de ex-partner als begunstigde kan hebben staan, tenzij dit actief wordt gewijzigd bij de verzekeraar.
Stappenplan: wat te doen na de scheiding
- Vraag uw bestaande testament op bij de notaris of het Centraal Testamentenregister
- Beoordeel samen met een notaris welke bepalingen door de scheiding zijn vervallen en welke nog gelden
- Pas de voogdijbenoeming en uitsluitingsclausules aan waar nodig
- Herzie het levenstestament en trek volmachten aan de ex-partner in
- Controleer begunstigden van levensverzekeringen en pensioenregelingen
Waarom dit niet mag blijven liggen
Het uitstellen van deze stappen kan grote gevolgen hebben. Overlijdt u onverwacht zonder een aangepast testament, dan kan een oude bepaling ten gunste van uw ex-partner nog effect hebben op punten die niet automatisch zijn vervallen, of kan een oud levenstestament uw ex-partner nog altijd de bevoegdheid geven om namens u te beslissen als u wilsonbekwaam raakt.
Advies van Arslan & Arslan Advocaten
Wij werken nauw samen met notarissen om ervoor te zorgen dat uw testament en levenstestament na de scheiding volledig aansluiten bij uw nieuwe situatie. Neem contact met ons op om dit als onderdeel van uw scheidingstraject te laten meenemen.