Pensioen en scheiding: de basisregels
Bij een echtscheiding moet niet alleen het zichtbare vermogen worden verdeeld, maar ook de pensioenrechten. In Nederland regelt de Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding (WVPS) hoe dit in zijn werk gaat. De wet bepaalt dat het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, in principe gelijk wordt verdeeld tussen beide ex-partners. Dit geldt voor alle pensioenregelingen bij een pensioenfonds of verzekeraar, inclusief aanvullende pensioenregelingen. De WVPS is van toepassing op echtscheidingen en op ontbinding van een geregistreerd partnerschap. Het is belangrijk om te begrijpen dat de pensioenverevening automatisch geldt, tenzij u er in de huwelijkse voorwaarden of het echtscheidingsconvenant andere afspraken over maakt.
Hoe werkt pensioenverevening?
Bij pensioenverevening krijgt uw ex-partner recht op de helft van het ouderdomspensioen dat u tijdens het huwelijk heeft opgebouwd, en andersom. Dit recht gaat pas in wanneer de pensioengerechtigde leeftijd wordt bereikt. Het pensioenfonds betaalt dan rechtstreeks aan uw ex-partner zijn of haar deel uit. Om dit te regelen, moet u binnen twee jaar na de scheiding het formulier Mededeling van scheiding in verband met de verdeling van ouderdomspensioen opsturen naar het pensioenfonds. Dit formulier is verkrijgbaar bij het pensioenfonds of online. Als u het formulier niet binnen twee jaar instuurt, verliest u niet uw recht op verevening, maar moet u het pensioen onderling regelen in plaats van via het pensioenfonds.
Conversie: een alternatief voor verevening
Naast verevening is er ook de mogelijkheid van conversie. Bij conversie wordt het recht op een deel van het pensioen van uw ex-partner omgezet in een eigen, zelfstandig pensioenrecht. Het voordeel hiervan is dat u niet meer afhankelijk bent van het leven van uw ex-partner. Bij verevening stopt de uitkering namelijk als uw ex-partner overlijdt. Bij conversie houdt u uw eigen recht, ongeacht wat er met uw ex-partner gebeurt. Conversie moet wel door beide partijen worden overeengekomen en door het pensioenfonds worden goedgekeurd. Het is een definitieve keuze: eenmaal geconverteerd kan dit niet meer worden teruggedraaid.
Nabestaandenpensioen na scheiding
Het nabestaandenpensioen is een apart aandachtspunt bij scheiding. Als uw ex-partner overlijdt, heeft u mogelijk recht op een bijzonder nabestaandenpensioen. Dit is het deel van het nabestaandenpensioen dat was opgebouwd tot aan de datum van de echtscheiding. De hoogte en voorwaarden hangen af van de pensioenregeling. Bij sommige regelingen vervalt het bijzonder nabestaandenpensioen als u hertrouwt of een nieuw geregistreerd partnerschap aangaat. Het is daarom belangrijk om goed na te gaan wat uw rechten zijn en dit mee te nemen in de financiele planning na uw scheiding. Raadpleeg uw pensioenfonds voor de exacte voorwaarden.
AOW en scheiding
De AOW (Algemene Ouderdomswet) valt buiten de pensioenverevening. De AOW is een basispensioen dat door de overheid wordt uitgekeerd en wordt niet verdeeld bij een scheiding. Iedereen die in Nederland heeft gewoond of gewerkt, bouwt zelfstandig AOW-rechten op. Na een scheiding ontvangt u uw eigen AOW-uitkering, onafhankelijk van uw ex-partner. Wel kan de AOW van invloed zijn op de hoogte van partneralimentatie. Als u de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt, kan dit reden zijn om de alimentatie te herzien. Bespreek dit met uw advocaat om te voorkomen dat u financieel benadeeld wordt.
Pensioen in eigen beheer en scheiding
Als uw ex-partner directeur-grootaandeelhouder (DGA) is en pensioen in eigen beheer heeft opgebouwd, wordt de verdeling complexer. Sinds 2017 is het niet meer mogelijk om nieuw pensioen in eigen beheer op te bouwen, maar bestaande aanspraken moeten wel worden verdeeld bij scheiding. De waarde van het pensioen in eigen beheer moet worden vastgesteld door een actuaris. Dit kan leiden tot discussie over de waarderingsmethode: de fiscale waarde of de commerciele waarde. Het verschil kan aanzienlijk zijn. Het is essentieel om een deskundige in te schakelen die ervaring heeft met DGA-pensioenen bij scheiding.
Neem actie: laat uw pensioen niet liggen
Pensioen is vaak een van de grootste vermogensbestanddelen bij een scheiding, maar wordt regelmatig over het hoofd gezien. Zorg ervoor dat u tijdig actie onderneemt en het pensioenfonds informeert over uw scheiding. Laat een pensioenberekening maken om te weten waar u recht op heeft. Overweeg of conversie voor u een betere optie is dan verevening. Bij Advocaat bij Scheiden werken wij samen met pensioendeskundigen om ervoor te zorgen dat uw pensioenrechten correct worden verdeeld. Neem contact met ons op voor deskundig advies over pensioen en scheiding.